ÿþ<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN"> <HTML><HEAD><TITLE>«Az&#601;rbaycan Respublikas&#305;nda d&#246;vl&#601;t &#601;mlak&#305;n&#305;n &#246;z&#601;ll&#601;&#351;dirilm&#601;sinin II D&#246;vl&#601;t Proqram&#305;»n&#305;n t&#601;sdiq edilm&#601;si bar&#601;d&#601;</TITLE> <META http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=windows-1251"> <META content="MSHTML 6.00.2745.2800" name=GENERATOR></HEAD> <BODY vLink=#800080 link=#0000ff> <P align=center><IMG height=113 src="images/gerb.gif" width=105></P><FONT face="Times Roman AzLat" size=5><B> <P align=center>Enerji v&#601; su sektorlar&#305;nda maliyy&#601; intizam&#305;n&#305;n g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si t&#601;dbirl&#601;ri haqq&#305;nda</P> <P align=center>Az&#601;rbaycan Respublikas&#305; Prezidentinin S&#601;r&#601;ncam&#305;</P> <DIR></B></FONT><FONT face="Times Roman AzLat"> <P align=justify> &#399;halinin v&#601; iqtisadiyyat&#305;n enerji da&#351;&#305;y&#305;c&#305;lar&#305; v&#601; su il&#601; t&#601;minat&#305;n&#305; yax&#351;&#305;la&#351;d&#305;rmaq v&#601; bu sah&#601;l&#601;rd&#601; maliyy&#601; intizam&#305;n&#305; g&#252;cl&#601;ndirm&#601;k m&#601;qs&#601;di il&#601; q&#601;rara al&#305;ram: <BR>1. «Enerji sektorunda maliyy&#601; intizam&#305;n&#305;n g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si Proqram&#305;» t&#601;sdiq edilsin (&#399;lav&#601; 1). <BR>2. «Su sektorunda maliyy&#601; intizam&#305;n&#305;n g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si Proqram&#305;» t&#601;sdiq edilsin (&#399;lav&#601; 2). <BR>3. Az&#601;rbaycan Respublikas&#305;n&#305;n Nazirl&#601;r Kabineti aidiyyat&#305; nazirlikl&#601;r v&#601; dig&#601;r d&#246;vl&#601;t orqanlar&#305; il&#601; birlikd&#601; enerji v&#601; su sektorlar&#305;nda maliyy&#601; intizam&#305;n&#305;n g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si proqramlar&#305;nda n&#601;z&#601;rd&#601; tutulan t&#601;dbirl&#601;rin tam h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;sini t&#601;min etsin. <BR>4. Bu S&#601;r&#601;ncam d&#601;rc olundu&#287;u g&#252;nd&#601;n q&#252;vv&#601;y&#601; minir. <P><B>Heyd&#601;r &#399;L&#304;YEV. </B></P> <P><B>Az&#601;rbaycan Respublikas&#305;n&#305;n Prezidenti </B></P> <P><B>Bak&#305; &#351;&#601;h&#601;ri, 25 mart 2002-ci il.</B></P> <P> ! 893. «Az&#601;rbaycan» q&#601;zetind&#601; d&#601;rc olunmu&#351;dur (26 mart 2002-ci il, ! 67) «Az&#601;rbaycan Respublikas&#305;n&#305;n Qanunvericilik Toplusu»nda d&#601;rc edilmi&#351;dir (31 mart 2002-ci il, ! 2, madd&#601; 138). </p> <P>&#399;lav&#601; 1 Az&#601;rbaycan Respublikas&#305; Prezidentinin 2002-ci il 25 mart tarixli 893 n&#246;mr&#601;li S&#601;r&#601;ncam&#305; il&#601; t&#601;sdiq edilmi&#351;dir</p> <p>Enerji sektorunda maliyy&#601; intizam&#305;n&#305;n g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si Proqram&#305; Problemin mahiyy&#601;ti Son ill&#601;r &#246;lk&#601;d&#601; enerji sektorunun inki&#351;af&#305; sah&#601;sind&#601; m&#601;qs&#601;dy&#246;nl&#252; t&#601;dbirl&#601;r h&#601;yata ke&#231;irilir. Yaln&#305;z 2000-2001-ci ill&#601;r &#601;rzind&#601; Yenik&#601;nd Su Elektrik Stansiyas&#305;n&#305;n, Bak&#305; &#304;stilik Elektrik M&#601;rk&#601;zinin, «Etilen-Polietilen» zavodunda buxar generatorunun istismara verilm&#601;si v&#601; Ming&#601;&#231;evir Su Elektrik Stansiyas&#305;n&#305;n yenid&#601;n qurulmas&#305; n&#601;tic&#601;sind&#601; &#246;lk&#601;nin generasiya g&#252;c&#252; 265,5 mVt artm&#305;&#351;d&#305;r. Haz&#305;rda g&#252;c&#252; 400 mVt olan «&#350;imal» DRES-nin v&#601; dig&#601;r yeni elektrik stansiyalar&#305;n&#305;n tikintisi, k&#246;hn&#601;lmi&#351; avadanl&#305;qlar&#305;n yenil&#601;&#351;dirilm&#601;si, &#246;t&#252;r&#252;c&#252; x&#601;tl&#601;rin qura&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; v&#601; s. layih&#601;l&#601;r &#252;zr&#601; i&#351;l&#601;r davam etdirilir. B&#252;t&#252;n bunlar &#601;halinin v&#601; m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;rin enerji da&#351;&#305;y&#305;c&#305;lar&#305;na olan t&#601;l&#601;bat&#305;n&#305;n tam &#246;d&#601;nilm&#601;si &#252;&#231;&#252;n &#601;lveri&#351;li z&#601;min yarad&#305;r. Bununla b&#601;rab&#601;r, enerji sektorunda bir s&#305;ra probleml&#601;r d&#601; m&#246;vcuddur. Onlardan biri d&#601; qar&#351;&#305;l&#305;ql&#305; &#246;d&#601;m&#601;l&#601;r v&#601; bunun n&#601;tic&#601;si kimi m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;r t&#601;r&#601;find&#601;n b&#252;dc&#601; &#246;hd&#601;likl&#601;rinin yerin&#601; yetirilm&#601;m&#601;si problemidir. Problemin &#601;sas mahiyy&#601;ti ondan ibar&#601;tdir ki, «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;ri t&#601;r&#601;find&#601;n Az&#601;rbaycan Respublikas&#305;n&#305;n D&#246;vl&#601;t Neft &#350;irk&#601;tind&#601;n (bundan sonra ARDN&#350;) al&#305;nan neft m&#601;hsullar&#305;n&#305;n v&#601; qaz&#305;n haqq&#305;n&#305;n &#246;d&#601;nilm&#601;m&#601;si s&#601;b&#601;bind&#601;n ARDN&#350; d&#601;, &#246;z n&#246;vb&#601;sind&#601;, d&#246;vl&#601;t b&#252;dc&#601;sin&#601; vergil&#601;ri tam h&#601;cmd&#601; &#246;d&#601;y&#601; bilmir. N&#601;tic&#601;d&#601; «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rinin b&#252;dc&#601;d&#601;n dolay&#305; &#351;&#601;kild&#601; subsidiya almas&#305; prosesi ba&#351; verir. Hesablamalara g&#246;r&#601; t&#601;kc&#601; 2001-ci ild&#601; elektrik enerjisinin istehsal&#305; &#252;&#231;&#252;n ARDN&#350; t&#601;r&#601;find&#601;n «Az&#601;renerji» S&#601;hmdar C&#601;miyy&#601;tin&#601; 1,5 trln. manatl&#305;q (315 mln. AB&#350; dollar&#305;) yanacaq verilmi&#351;dir. Verilmi&#351; yanaca&#287;&#305;n d&#601;y&#601;ri beyn&#601;lxalq qiym&#601;tl&#601;rl&#601; 1,9 trln. manat (396 mln. AB&#350; dollar&#305;) t&#601;&#351;kil edir. 2001-ci ild&#601; D&#246;vl&#601;t Neft &#350;irk&#601;ti t&#601;r&#601;find&#601;n «Az&#601;riqaz» S&#601;hmdar C&#601;miyy&#601;tin&#601; 273 mlrd. manat (57 mln. AB&#350; dollar&#305;) d&#601;y&#601;rind&#601; («Az&#601;renerji» S&#601;hmdar C&#601;miyy&#601;ti &#252;&#231;&#252;n n&#601;z&#601;rd&#601; tutulmu&#351; qaz istisna olmaqla) qaz verilmi&#351;dir. Verilmi&#351; qaz&#305;n beyn&#601;lxalq qiym&#601;tl&#601;rl&#601; d&#601;y&#601;ri 897 mlrd. manat (187 mln. AB&#350; dollar&#305;) t&#601;&#351;kil edir.</p> <p>&#220;mumilikd&#601;, D&#246;vl&#601;t Neft &#350;irk&#601;ti t&#601;r&#601;find&#601;n haqq&#305; &#246;d&#601;nilm&#601;d&#601;n daxili qiym&#601;tl&#601;rl&#601; «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rin&#601; c&#601;mi 1,8 trln. manatl&#305;q (372 mln. AB&#350; dollar&#305;), beyn&#601;lxalq qiym&#601;tl&#601;rl&#601; is&#601; c&#601;mi 2,8 trln. manatl&#305;q (583 mln. AB&#350; dollar&#305;) yanacaq verilmi&#351;dir. Eyni zamanda &#601;hali v&#601; m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;r t&#601;r&#601;find&#601;n istehlak olunan elektrik enerjisinin v&#601; qaz&#305;n haqq&#305;n&#305;n &#246;d&#601;ni&#351;i a&#351;a&#287;&#305; s&#601;viyy&#601;d&#601; olmu&#351;dur. 2001-ci ild&#601; elektrik enerjisi &#252;zr&#601; y&#305;&#287;&#305;m&#305;n s&#601;viyy&#601;si 27%, qaz sektoru &#252;zr&#601; is&#601;áÚîß% t&#601;&#351;kil etmi&#351;dir. Elektrik enerjisinin v&#601; qaz&#305;n istehlak&#305;na g&#246;r&#601; y&#305;&#287;&#305;lan v&#601;sait &#601;sas&#601;n «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rinin, elektrik enerjisi v&#601; qaz&#305;n sat&#305;&#351;&#305; il&#601; m&#601;&#351;&#287;ul olan m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;rd&#601; i&#351;l&#601;y&#601;nl&#601;rin &#601;m&#601;k haqlar&#305;n&#305;n v&#601; onlar&#305;n istismar x&#601;rcl&#601;rinin &#246;d&#601;nilm&#601;sin&#601; y&#246;n&#601;ldilir. Son n&#601;tic&#601;d&#601; yaranan f&#601;rq d&#246;vl&#601;t b&#252;dc&#601;sind&#601;n dolay&#305; subsidiyalar hesab&#305;na &#246;d&#601;nilir. «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rinin d&#246;vl&#601;t b&#252;dc&#601;si qar&#351;&#305;s&#305;nda, D&#246;vl&#601;t Neft &#350;irk&#601;ti, xarici kreditl&#601;r &#252;zr&#601; &#246;hd&#601;likl&#601;ri is&#601; dem&#601;k olar ki, yerin&#601; yetirilmir. 2001-ci ild&#601; «Az&#601;renerji» S&#601;hmdar C&#601;miyy&#601;ti ald&#305;&#287;&#305; yanaca&#287;a g&#246;r&#601; D&#246;vl&#601;t Neft &#350;irk&#601;tin&#601; c&#601;mi 7,5 mlrd. manat (al&#305;nan yanaca&#287;&#305;n d&#601;y&#601;rinin 0,5%-i), «Az&#601;riqaz» S&#601;hmdar C&#601;miyy&#601;ti is&#601; ald&#305;&#287;&#305; qaza g&#246;r&#601; D&#246;vl&#601;t Neft &#350;irk&#601;tin&#601; c&#601;mi 3,5 mlrd. manat (al&#305;nan qaz&#305;n d&#601;y&#601;rinin 1,3%-i) &#246;d&#601;mi&#351;dir. &#214;d&#601;ni&#351;l&#601;rin bel&#601; a&#351;a&#287;&#305; s&#601;viyy&#601;d&#601; olmas&#305; b&#252;dc&#601; t&#601;&#351;kilatlar&#305;nda &#231;al&#305;&#351;anlar&#305;n &#601;m&#601;k haqlar&#305;n&#305;n, el&#601;c&#601; d&#601; t&#601;hsilin, s&#601;hiyy&#601;nin v&#601; dig&#601;r sah&#601;l&#601;rin daha geni&#351; &#351;&#601;kild&#601; maliyy&#601;l&#601;&#351;dirilm&#601;si, pensiyalar&#305;n art&#305;r&#305;lmas&#305; imkanlar&#305;n&#305; &#601;h&#601;miyy&#601;tli d&#601;r&#601;c&#601;d&#601; m&#601;hdudla&#351;d&#305;r&#305;r. &#304;qtisadiyyat&#305;n bu m&#252;h&#252;m sah&#601;sind&#601; yaranm&#305;&#351; &#246;d&#601;m&#601;m&#601;l&#601;r probleminin h&#601;llini qar&#351;&#305;dak&#305; ill&#601;rd&#601; iki m&#601;rh&#601;l&#601;d&#601; h&#601;yata ke&#231;irm&#601;k n&#601;z&#601;rd&#601; tutulur: 1-ci m&#601;rh&#601;l&#601;d&#601; &#601;sas v&#601;zif&#601; yeni borclar&#305;n yaranmas&#305;n&#305;n qar&#351;&#305;s&#305;n&#305; almaqdan ibar&#601;tdir. Bu m&#601;rh&#601;l&#601;d&#601; ARDN&#350;-&#601; &#246;d&#601;ni&#351;l&#601;rin 2002-ci ild&#601; 20%, 2003-c&#252; ild&#601; 30%, 2004-c&#252; ild&#601; 45%, 2005-ci ild&#601; 65%, 2006-c&#305; ild&#601; is&#601; 80-100% s&#601;viyy&#601;sin&#601; &#231;atd&#305;rmaq planla&#351;d&#305;r&#305;l&#305;r. Bu m&#252;dd&#601;t &#601;rzind&#601; &#246;d&#601;nilm&#601;y&#601;n m&#601;bl&#601;&#287;in qiym&#601;tli ka&#287;&#305;zlar vasit&#601;sil&#601; t&#601;nziml&#601;nm&#601;si, bu &#252;sulla da borclar&#305;n h&#601;cminin d&#601;qiq u&#231;otunun apar&#305;lmas&#305; v&#601; b&#252;t&#246;vl&#252;kd&#601; &#246;d&#601;m&#601;l&#601;r sah&#601;sind&#601; tam &#351;&#601;ffafl&#305;&#287;&#305;n t&#601;min edilm&#601;si n&#601;z&#601;rd&#601; tutulur. 2-ci m&#601;rh&#601;l&#601;d&#601; borclar&#305;n art&#305;m&#305; dayand&#305;r&#305;ld&#305;qdan sonra ke&#231;mi&#351; borclar&#305;n restrukturizasiyas&#305; h&#601;yata ke&#231;iril&#601;c&#601;kdir. </p> <p>2. Maliyy&#601; intizam&#305;n&#305;n g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si il&#601; ba&#287;l&#305; h&#601;yata ke&#231;iril&#601;n t&#601;dbirl&#601;r <p>2.1. B&#252;dc&#601; t&#601;dbirl&#601;ri <p>Bu t&#601;dbirl&#601;r a&#351;a&#287;&#305;dak&#305;lardan ibar&#601;tdir: <p>2.1.1. Dolay&#305; subsidiyalar&#305;n r&#601;smil&#601;&#351;dirilm&#601;si, y&#601;ni «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;ri t&#601;r&#601;find&#601;n ARDN&#350;-d&#601;n al&#305;nan yanaca&#287;&#305;n haqq&#305;n&#305;n bir hiss&#601;sinin d&#246;vl&#601;t b&#252;dc&#601;si vasit&#601;sil&#601; &#246;d&#601;nilm&#601;sinin t&#601;nziml&#601;nm&#601;si.Bunun &#252;&#231;&#252;n ilkin m&#601;rh&#601;l&#601;d&#601; s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rin yanaca&#287;a olan t&#601;l&#601;bat&#305; v&#601; buna g&#246;r&#601; &#246;d&#601;y&#601; bil&#601;c&#601;kl&#601;ri pulun maksimum m&#601;bl&#601;&#287;i m&#252;&#601;yy&#601;nl&#601;&#351;diril&#601;c&#601;k. Al&#305;nan yanaca&#287;&#305;n d&#601;y&#601;ri pulla &#246;d&#601;nildikd&#601;n sonra borcun qalan hiss&#601;si h&#601;cmind&#601; Maliyy&#601; Nazirliyi t&#601;r&#601;find&#601;n Yanacaq v&#601; Energetika Nazirliyi il&#601; raz&#305;la&#351;d&#305;rmaqla <p> «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rin&#601; qiym&#601;tli ka&#287;&#305;zlar veril&#601;c&#601;k. N&#601;tic&#601;d&#601; s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;r yanaca&#287;&#305;n haqq&#305;n&#305; ARDN&#350;-&#601; &#601;sas&#601;n pulla, borcun qalan hiss&#601;sini is&#601; qiym&#601;tli ka&#287;&#305;zlarla &#246;d&#601;y&#601;c&#601;kl&#601;r. &#214;d&#601;ni&#351; s&#601;n&#601;di yaln&#305;z qar&#351;&#305;l&#305;ql&#305; borcun, el&#601;c&#601; d&#601; b&#252;dc&#601; qar&#351;&#305;s&#305;nda olan &#246;hd&#601;likl&#601;rin d&#601;qiq u&#231;otunun apar&#305;lmas&#305; &#252;&#231;&#252;n veril&#601;c&#601;kdir. Bu t&#601;cr&#252;b&#601; kommunal sah&#601;l&#601;rd&#601; islahatlar&#305;n apar&#305;lmas&#305; v&#601; maliyy&#601; imkanlar&#305;n&#305;n m&#246;hk&#601;ml&#601;ndirilm&#601;si il&#601; ba&#287;l&#305; h&#601;yata ke&#231;iril&#601;n dig&#601;r t&#601;dbirl&#601;rl&#601; yana&#351;&#305; t&#601;tbiq olunacaq v&#601; 100%-li pul &#246;d&#601;ni&#351;l&#601;ri t&#601;min edil&#601;n&#601;d&#601;k (2006-ci il&#601;d&#601;k) davam etdiril&#601;c&#601;kdir;</p> <p>2.1.2. B&#252;dc&#601;d&#601;n maliyy&#601;l&#601;&#351;&#601;n t&#601;&#351;kilatlar &#252;&#231;&#252;n kommunal xidm&#601;tl&#601;rd&#601;n istifad&#601; il&#601; ba&#287;l&#305; d&#246;vl&#601;t b&#252;dc&#601;sind&#601; d&#601;qiq limitl&#601;rin m&#252;&#601;yy&#601;nl&#601;&#351;dirilm&#601;si, kommunal xidm&#601;tl&#601;r&#601; g&#246;r&#601; &#246;d&#601;ni&#351;l&#601;r&#601; s&#601;rt n&#601;zar&#601;tin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si v&#601; bu xidm&#601;tl&#601;rd&#601;n limitd&#601;n art&#305;q istifad&#601; ed&#601;n t&#601;&#351;kilatlar&#305;n &#351;&#601;b&#601;k&#601;d&#601;n ayr&#305;lmas&#305;. Bununla &#601;laq&#601;dar olaraq art&#305;q 2002-ci ilin d&#246;vl&#601;t b&#252;dc&#601;sind&#601; limitl&#601;r m&#252;&#601;yy&#601;nl&#601;&#351;dirilmi&#351;, qaydalar&#305; pozan t&#601;&#351;kilatlar&#305;n &#351;&#601;b&#601;k&#601;d&#601;n a&#231;&#305;lmas&#305; il&#601; &#601;laq&#601;dar kommunal xidm&#601;ti m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;rin&#601; tap&#351;&#305;r&#305;qlar verilmi&#351;dir. Yaln&#305;z bir ne&#231;&#601; t&#601;&#351;kilat &#252;&#231;&#252;n b&#252;dc&#601;d&#601; ehtiyat m&#601;sr&#601;fl&#601;r n&#601;z&#601;rd&#601; tutulur. Bu t&#601;dbirl&#601;r n&#601;tic&#601;sind&#601; 2002-ci ild&#601; «Bak&#305;elektrik&#351;&#601;b&#601;k&#601;» S&#601;hmdar C&#601;miyy&#601;ti t&#601;r&#601;find&#601;n y&#305;&#287;&#305;m&#305;n s&#601;viyy&#601;sinin 50%-&#601; &#231;atd&#305;r&#305;laca&#287;&#305; g&#246;zl&#601;nilir; <p>2.1.3. Kommunal xidm&#601;tl&#601;r&#601; g&#246;r&#601; &#246;d&#601;ni&#351;l&#601;rin kart sistemi vasit&#601;sil&#601; apar&#305;lmas&#305;. &#214;d&#601;ni&#351; kartlar&#305; b&#252;t&#252;n kommunal xidm&#601;tl&#601;rin, habel&#601; metro n&#601;qliyyat&#305;nda gedi&#351; haqq&#305;n&#305;n &#246;d&#601;nilm&#601;sind&#601; t&#601;tbiq edil&#601;c&#601;kdir. Bu sistemin t&#601;tbiqi n&#601;tic&#601;sind&#601; y&#305;&#287;&#305;m&#305;n v&#601; b&#252;dc&#601; g&#601;lirl&#601;rinin &#601;h&#601;miyy&#601;tli d&#601;r&#601;c&#601;d&#601; art&#305;r&#305;lmas&#305; t&#601;min edil&#601;c&#601;kdir; Kommunal xidm&#601;tl&#601;r&#601; g&#246;r&#601; veril&#601;n kompensasiyalar&#305;n aidiyyat&#305; &#252;zr&#601; istifad&#601;sini t&#601;min etm&#601;k m&#601;qs&#601;dil&#601; onlar&#305;n &#246;d&#601;ni&#351; kartlar&#305; vasit&#601;sil&#601; verilm&#601;si n&#601;z&#601;rd&#601; tutulur. H&#601;min &#246;d&#601;ni&#351; kartlar&#305; yaln&#305;z kommunal xidm&#601;tl&#601;rin haqq&#305;n&#305;n &#246;d&#601;nilm&#601;sind&#601; istifad&#601; oluna bil&#601;r; <p>2.2. «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rinin maliyy&#601; g&#246;st&#601;ricil&#601;rinin yax&#351;&#305;la&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; t&#601;dbirl&#601;ri <p>2.2.1. Y&#305;&#287;&#305;m&#305;n art&#305;r&#305;lmas&#305;: kommunal xidm&#601;tl&#601;r&#601; g&#246;r&#601; &#246;d&#601;ni&#351;l&#601;ri h&#601;yata ke&#231;irm&#601;y&#601;n t&#601;&#351;kilatlar&#305;n &#351;&#601;rtsiz &#351;&#601;b&#601;k&#601;d&#601;n a&#231;&#305;lmas&#305;, bu m&#601;qs&#601;dl&#601; h&#601;min istehlak&#231;&#305;lar&#305;n inventarla&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; v&#601; say&#287;aclar&#305;n m&#601;cburi t&#601;tbiqi; ev t&#601;s&#601;rr&#252;fatlar&#305;nda analoci t&#601;dbirl&#601;rin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si; kommunal xidm&#601;tl&#601;rin haqq&#305;n&#305;n m&#252;qavil&#601;l&#601;rd&#601; g&#246;st&#601;ril&#601;n tarixd&#601; &#246;d&#601;nilm&#601;sinin t&#601;min edilm&#601;si. Kommunal xidm&#601;tl&#601;rin haqq&#305;n&#305;n &#246;d&#601;nilm&#601;sind&#601;n yay&#305;nma hallar&#305;na qar&#351;&#305; s&#601;rt inzibati t&#601;dbirl&#601;rin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si, k&#252;tl&#601;vi t&#601;bli&#287;at t&#601;dbirl&#601;rinin apar&#305;lmas&#305;; birinci m&#601;rh&#601;l&#601;nin sonunda (2006-c&#305; il) &#351;&#601;b&#601;k&#601;l&#601;r t&#601;r&#601;find&#601;n y&#305;&#287;&#305;m&#305;n 100%-&#601; &#231;atd&#305;r&#305;lmas&#305;. <p>2.2.2. Enerji istehsal&#305;n&#305;n s&#601;m&#601;r&#601;liliyinin art&#305;r&#305;lmas&#305;: enerji istehsal&#305;nda yanacaq s&#601;rfinin azald&#305;lmas&#305;. Haz&#305;rda 1 kVt saat elektrik enerjisinin istehsal&#305;na t&#601;xmin&#601;n 410 q &#351;&#601;rti yanacaq s&#601;rf edilir ki, bu da olduqca y&#252;ks&#601;k g&#246;st&#601;ricidir. Bu, bir t&#601;r&#601;fd&#601;n al&#305;nan yanaca&#287;&#305;n haqq&#305;n&#305;n &#246;d&#601;nilm&#601;m&#601;si v&#601; yanacaq s&#601;rfinin azald&#305;lmas&#305; &#252;&#231;&#252;n he&#231; bir stimulun olmamas&#305;, dig&#601;r t&#601;r&#601;fd&#601;n is&#601; inhisar&#231;&#305; m&#246;vqed&#601;n istifad&#601; ed&#601;r&#601;k &#601;sass&#305;z tarifl&#601;rin t&#601;tbiqi, texniki itkil&#601;rin, sui-istifad&#601; hallar&#305; &#252;&#231;&#252;n &#351;&#601;raitin yarad&#305;lmas&#305; il&#601; ba&#287;l&#305;d&#305;r: istilik elektrik stansiyalar&#305;n&#305;n iqtisadi v&#601; ekoloci c&#601;h&#601;td&#601;n daha s&#601;m&#601;r&#601;li yanacaq n&#246;v&#252; olan qaza ke&#231;idinin t&#601;min edilm&#601;si; texniki itkil&#601;rin azald&#305;lmas&#305; il&#601; ba&#287;l&#305; t&#601;dbirl&#601;rin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si; «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rinin restrukturizasiyas&#305;. <p>2.3. Kommunal xidm&#601;ti g&#246;st&#601;r&#601;n m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;rin restrukturizasiyas&#305; v&#601; &#246;z&#601;ll&#601;&#351;dirilm&#601;si (v&#601; ya idar&#601;etm&#601;y&#601; verilm&#601;si) <p>2.3.1. Elektrik v&#601; qazpaylay&#305;c&#305; &#351;&#601;b&#601;k&#601;l&#601;rin &#246;z&#601;ll&#601;&#351;dirilm&#601;si v&#601; ya idar&#601;etm&#601;y&#601; verilm&#601;si prosesinin s&#252;r&#601;tl&#601;ndirilm&#601;si Bu m&#601;qs&#601;dl&#601; 2002-ci il &#601;rzind&#601; «Sumqay&#305;telektrik&#351;&#601;b&#601;k&#601;»nin, «G&#601;nc&#601;elektrik&#351;&#601;b&#601;k&#601;»nin, «&#399;li Bayraml&#305;elektrik&#351;&#601;b&#601;k&#601;»nin v&#601; qazpaylay&#305;c&#305; &#351;&#601;b&#601;k&#601;l&#601;rin idar&#601;etm&#601;y&#601; verilm&#601;si n&#601;z&#601;rd&#601; tutulur. <p>2.4. ARDN&#350;-in maliyy&#601; g&#246;st&#601;ricil&#601;rinin yax&#351;&#305;la&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; t&#601;dbirl&#601;ri <p>2.4.1. ARDN&#350;-in restrukturizasiyas&#305;; <p>2.4.2. ARDN&#350;-&#601; daxil olan m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;r aras&#305;nda h&#601;yata ke&#231;iril&#601;n &#601;m&#601;liyyatlara g&#246;r&#601; apar&#305;lan hesabla&#351;malar&#305;n t&#601;kmill&#601;&#351;dirilm&#601;si; <p>2.4.3. &#304;stehsal m&#601;sr&#601;fl&#601;rinin azald&#305;lmas&#305; m&#601;qs&#601;dil&#601; xidm&#601;t v&#601; dig&#601;r k&#246;m&#601;k&#231;i m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;rin, sosial-m&#601;i&#351;&#601;t t&#601;yinatl&#305; obyektl&#601;rin &#246;z&#601;ll&#601;&#351;dirilm&#601;si v&#601; ya dig&#601;r t&#601;&#351;kilatlar&#305;n balans&#305;na verilm&#601;si; <p>2.4.4. Sat&#305;nalmalar v&#601; sat&#305;&#351; &#601;m&#601;liyyatlar&#305;n&#305;n m&#246;vcud qanunvericiliy&#601; uy&#287;un olaraq h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;sin&#601; n&#601;zar&#601;tin g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si; <p>2.4.5. Daxili yanacaq istehlak&#231;&#305;lar&#305;ndan &#246;d&#601;ni&#351;l&#601;rin art&#305;r&#305;lmas&#305; &#252;zr&#601; t&#601;dbirl&#601;rin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si. <p>2.5. Qiym&#601;t v&#601; tarifl&#601;rin t&#601;nziml&#601;nm&#601;si t&#601;dbirl&#601;ri <p>2.5.1. Kommunal xidm&#601;tl&#601;r&#601; g&#246;r&#601; m&#252;&#601;yy&#601;n edilmi&#351; tarifl&#601;rin h&#601;rt&#601;r&#601;fli t&#601;hlil edilm&#601;si <p>Hesablamalar g&#246;st&#601;rir ki, istehlak&#231;&#305;lar t&#601;r&#601;find&#601;n «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rin&#601; &#246;d&#601;ni&#351;l&#601;r h&#601;tta tam h&#601;yata ke&#231;irils&#601; bel&#601;, onlar ARDN&#350; v&#601; dig&#601;r t&#601;&#351;kilatlar qar&#351;&#305;s&#305;nda &#246;hd&#601;likl&#601;rini t&#601;min ed&#601; bilm&#601;y&#601;c&#601;kl&#601;r. Bu problemin h&#601;llin&#601; nail olmaq, tarifl&#601;rin optimal s&#601;viyy&#601;sini m&#252;&#601;yy&#601;nl&#601;&#351;dirm&#601;k v&#601; onlar&#305;n &#231;evik t&#601;nziml&#601;nm&#601;sini t&#601;min etm&#601;k m&#601;qs&#601;dil&#601; Tarif &#350;uras&#305; yarad&#305;lm&#305;&#351;d&#305;r; <p>2.5.2. Ortam&#252;dd&#601;tli perspektivd&#601; neft v&#601; neft m&#601;hsullar&#305; v&#601; t&#601;bii qaz&#305;n daxili v&#601; beyn&#601;lxalq qiym&#601;tl&#601;ri aras&#305;nda m&#246;vcud f&#601;rqin t&#601;dric&#601;n aradan qald&#305;r&#305;lmas&#305; istiqam&#601;tind&#601; m&#252;vafiq t&#601;dbirl&#601;rin g&#246;r&#252;lm&#601;si. <p>2.6. Dig&#601;r t&#601;&#351;kilati t&#601;dbirl&#601;r <p>2.6.1. &#304;dxal v&#601; ixrac edil&#601;n elektrik enerjisinin v&#601; qaz&#305;n d&#601;qiq u&#231;otunun apar&#305;lmas&#305;; <p>2.6.2. &#304;ri t&#601;diyy&#601;&#231;il&#601;rin, d&#246;vl&#601;t &#351;irk&#601;tl&#601;rinin istehsal m&#601;sr&#601;fl&#601;rinin azald&#305;lmas&#305; v&#601; vergil&#601;rin vaxt&#305;nda &#246;d&#601;nilm&#601;si m&#601;qs&#601;dil&#601; onlar&#305;n idar&#601;etm&#601; strukturunun t&#601;kmill&#601;&#351;dirilm&#601;si, k&#246;m&#601;k&#231;i xidm&#601;t sah&#601;l&#601;rinin &#246;z&#601;ll&#601;&#351;dirilm&#601;si, m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;rin rentabelliyinin art&#305;r&#305;lmas&#305;, onlar&#305;n sat&#305;nalmalar v&#601; sat&#305;&#351; &#601;m&#601;liyyatlar&#305;n&#305;n tam n&#601;zar&#601;t&#601; g&#246;t&#252;r&#252;lm&#601;si v&#601; bu &#601;m&#601;liyyatlar&#305;n sat&#305;nalmalar qanunvericiliyin&#601; uy&#287;un h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;sinin t&#601;min edilm&#601;si; <p>2.6.3. &#399;sas enerji istehlak&#231;&#305;lar&#305; olan dig&#601;r iri s&#601;naye m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;rind&#601; restrukturizasiya t&#601;dbirl&#601;rinin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si, idar&#601;etm&#601;nin t&#601;kmill&#601;&#351;dirilm&#601;si, t&#601;s&#601;rr&#252;fat hesabl&#305; d&#246;vl&#601;t m&#252;&#601;ssis&#601;l&#601;rinin bazas&#305;nda s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rinin yarad&#305;lmas&#305;, onlar&#305;n maliyy&#601; v&#601;saitinin istifad&#601;sin&#601;, b&#252;dc&#601; qar&#351;&#305;s&#305;ndak&#305; &#246;hd&#601;likl&#601;rinin yerin&#601; yetirilm&#601;sin&#601; n&#601;zar&#601;tin g&#252;cl&#601;ndilm&#601;si; <p>2.6.4. ARDN&#350;-d&#601;, «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rind&#601;, dig&#601;r iri t&#601;diy&#601;&#231;i t&#601;&#351;kilatlarda qar&#351;&#305;l&#305;ql&#305; borclar&#305;n, el&#601;c&#601; d&#601; b&#252;dc&#601; borclar&#305;n&#305;n m&#252;&#601;yy&#601;nl&#601;&#351;dirilm&#601;si, dig&#601;r maliyy&#601; g&#246;st&#601;ricil&#601;rinin h&#601;rt&#601;r&#601;fli t&#601;hlil edilm&#601;si m&#601;qs&#601;dil&#601; auditin ke&#231;irilm&#601;si; <p>2.6.5. «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;ri t&#601;r&#601;find&#601;n h&#601;r ay istehlak&#231;&#305; qruplar&#305;na g&#246;r&#601; debitor borclar&#305;n&#305;n strukturu, yanacaq s&#601;rfi, itkil&#601;r v&#601; maliyy&#601; g&#246;st&#601;ricil&#601;ri bar&#601;d&#601; hesabatlar&#305;n iqtisadi inki&#351;af, Maliyy&#601;, Yanacaq v&#601; Energetika nazirlikl&#601;rin&#601; t&#601;qdim edilm&#601;si; <p>2.6.6. «Az&#601;renerji» v&#601; «Az&#601;riqaz» s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rind&#601; Maliyy&#601;, Vergil&#601;r, Yanacaq v&#601; Energetika nazirlikl&#601;ri t&#601;r&#601;find&#601;n v&#601;saitin h&#601;r&#601;k&#601;tin&#601; n&#601;zar&#601;tin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si; <p>2.6.7. Daha az m&#601;sr&#601;fl&#601;rl&#601; elektrik enerjisi istehsal ed&#601;c&#601;k m&#252;asir tipli elektrik stansiyalar&#305;n&#305;n tikintisi.«&#350;imal» DRES-ind&#601; g&#252;c&#252; 400 mVt olacaq yeni enerji blokunun, Sumqay&#305;t v&#601; &#399;li Bayraml&#305; &#351;&#601;h&#601;rl&#601;rind&#601; h&#601;r birinin g&#252;c&#252; 400 mVt olacaq 2 m&#252;asir tipli elektrik stansiyas&#305;n&#305;n tikintisi, Ming&#601;&#231;evir Su Elektrik Stansiyas&#305;nda g&#252;c&#252; 300 mVt olacaq 9-cu enerji blokunun tikintisinin ba&#351;a &#231;atd&#305;r&#305;lmas&#305;; <p>2.6.8. Alternativ enerji m&#601;nb&#601;l&#601;rinin istifad&#601;si il&#601; ba&#287;l&#305; investisiya layih&#601;l&#601;rinin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si; <p>2.6.9. H&#601;r il Az&#601;rbaycan Respublikas&#305;n&#305;n yanacaq-enerji balans&#305;n&#305;n haz&#305;rlanmas&#305; v&#601; t&#601;sdiq edilm&#601;si. <p>3. T&#601;dbirl&#601;r plan&#305;n&#305;n t&#601;qvimi</p> <p><b>&#399;lav&#601; 2 Az&#601;rbaycan Respublikas&#305; Prezidentinin 2002-ci il 25 mart tarixli 893 n&#246;mr&#601;li S&#601;r&#601;ncam&#305; il&#601; t&#601;sdiq edilmi&#351;dir</b></p> <p>Su sektorunda maliyy&#601; intizam&#305;n&#305;n g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si Proqram&#305; <p>1. Probleml&#601;rin mahiyy&#601;ti <p>Az&#601;rbaycan Respublikas&#305; d&#246;vl&#601;t m&#252;st&#601;qilliyini &#601;ld&#601; etdikd&#601;n sonra &#246;lk&#601;d&#601; h&#601;yata ke&#231;iril&#601;n iqtisadi islahatlar &#231;&#601;r&#231;iv&#601;sind&#601; su t&#601;chizat&#305;n&#305;n yax&#351;&#305;la&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; sah&#601;sind&#601; bir s&#305;ra &#601;h&#601;miyy&#601;tli i&#351;l&#601;r g&#246;r&#252;lm&#252;&#351;d&#252;r. Bu ill&#601;r &#601;rzind&#601; &#601;sas istehlak&#231;&#305;lar&#305;n yerl&#601;&#351;diyi Bak&#305; &#351;&#601;h&#601;rind&#601; v&#601; Ab&#351;eron yar&#305;madas&#305;nda su t&#601;chizat&#305;n&#305; h&#601;yata ke&#231;ir&#601;n Ab&#351;eron Regional S&#601;hmdar Su C&#601;miyy&#601;ti (bundan sonra ARSSC) yarad&#305;lm&#305;&#351;, suyun keyfiyy&#601;tinin yax&#351;&#305;la&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; v&#601; itkil&#601;rin azald&#305;lmas&#305; m&#601;qs&#601;di il&#601; regional nasos stansiyalar&#305;n&#305;n, t&#601;mizl&#601;yici qur&#287;ular&#305;n yenid&#601;nqurulmas&#305;, m&#601;rk&#601;zd&#601;nqa&#231;ma nasoslar&#305;n, elektrik, xlorla&#351;d&#305;r&#305;c&#305;, laboratoriya avadanl&#305;qlar&#305;n&#305;n, n&#601;qliyyat vasit&#601;l&#601;rinin, borular&#305;n al&#305;nmas&#305; v&#601; qura&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; i&#351;l&#601;ri h&#601;yata ke&#231;irilmi&#351;dir. Son ill&#601;r su sektorunun maddi-texniki bazas&#305;n&#305;n &#601;h&#601;miyy&#601;tli d&#601;r&#601;c&#601;d&#601; yax&#351;&#305;la&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305;na baxmayaraq, bu sah&#601;d&#601; islahatlar&#305; l&#601;ngid&#601;n bir s&#305;ra probleml&#601;r d&#601; m&#246;vcuddur. Onlar&#305;n i&#231;&#601;risind&#601; h&#601;lli vacib olan probleml&#601;rd&#601;n biri istehlak olunan suyun d&#601;y&#601;rinin tam h&#601;cmd&#601; y&#305;&#287;&#305;lmamas&#305; v&#601; borclar problemidir. <p>&#304;stehlak&#231;&#305;lara sat&#305;lan suyun d&#601;y&#601;rinin tam h&#601;cmd&#601; &#246;d&#601;nilm&#601;m&#601;si, amortizasiya ay&#305;rmalar&#305;na v&#601; elektrik enerjisin&#601; s&#601;rf olunan x&#601;rcl&#601;rin artmas&#305;, eyni zamanda m&#246;vcud olan tarifl&#601;rin s&#601;viyy&#601;si ARSSC-nin maliyy&#601; v&#601;ziyy&#601;tinin pisl&#601;&#351;m&#601;sin&#601; v&#601; rentabellik s&#601;viyy&#601;sinin a&#351;a&#287;&#305; d&#252;&#351;m&#601;sin&#601; s&#601;b&#601;b olmu&#351;dur. T&#601;hlil g&#246;st&#601;rir ki, 2000-ci ild&#601; istehlak&#231;&#305;lara 182,5 milyard manat d&#601;y&#601;rind&#601; veril&#601;n suyun yaln&#305;z 116,9 milyard manat&#305; (v&#601; ya 64 faizi) y&#305;&#287;&#305;lm&#305;&#351;d&#305;r. 2001-ci ild&#601; bu g&#246;st&#601;ricil&#601;r m&#252;vafiq olaraq 170,8 v&#601; 84,9 milyard manat (v&#601; ya 50 faiz) t&#601;&#351;kil etmi&#351;dir. Hesablamalara g&#246;r&#601; 2002-ci ild&#601; istifad&#601;y&#601; veril&#601;c&#601;k suyun d&#601;y&#601;rinin y&#305;&#287;&#305;m&#305; 94,7 milyard manat (v&#601; ya 59,4 faiz) s&#601;viyy&#601;sind&#601; g&#246;zl&#601;nilir. Yaranm&#305;&#351; v&#601;ziyy&#601;t ARSSC-nin b&#252;dc&#601; qar&#351;&#305;s&#305;nda &#246;hd&#601;likl&#601;rinin yerin&#601; yetirilm&#601;m&#601;sin&#601; s&#601;b&#601;b olmu&#351;dur. Bel&#601; ki, 2000-ci ild&#601; hesablanm&#305;&#351; 17,3 milyard manat vergil&#601;rd&#601;n yaln&#305;z 13,3 milyard manat (v&#601; ya 77 faiz) &#246;d&#601;nilmi&#351;dir. 2002-ci ilin &#601;vv&#601;lin&#601; is&#601; bu g&#246;st&#601;ricil&#601;r m&#252;vafiq olaraq 12,4 milyard manat v&#601; 6,6 milyard manat (v&#601; ya 53 faiz) t&#601;&#351;kil etmi&#351;dir. Dig&#601;r t&#601;r&#601;fd&#601;n Beyn&#601;lxalq &#304;nki&#351;af Assosiasiyas&#305;, Avropa Yenid&#601;nqurma v&#601; &#304;nki&#351;af Bank&#305; il&#601; ba&#287;lanm&#305;&#351; kredit sazi&#351;l&#601;rin&#601; &#601;sas&#601;n B&#246;y&#252;k Bak&#305;n&#305;n su t&#601;chizat&#305; sisteminin yenid&#601;nqurulmas&#305; layih&#601;sinin icras&#305; il&#601; &#601;laq&#601;dar bu maliyy&#601; institutlar&#305;na ARSSC t&#601;r&#601;find&#601;n ild&#601; orta hesabla 3,6 milyon AB&#350; dollar&#305; m&#601;bl&#601;&#287;ind&#601; v&#601;sait &#246;d&#601;nilm&#601;lidir. <p>2. Su sektorunda maliyy&#601; intizam&#305;n&#305;n g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si sah&#601;sind&#601; t&#601;dbirl&#601;r Su sektorunda m&#246;vcud olan probleml&#601;rin aradan qald&#305;r&#305;lmas&#305;, suyun istifad&#601;sind&#601; israf&#231;&#305;l&#305;&#287;&#305;n v&#601; itkil&#601;rin a&#351;a&#287;&#305; sal&#305;nmas&#305;, y&#305;&#287;&#305;m&#305;n art&#305;r&#305;lmas&#305;, dolay&#305; subsidiyalar&#305;n h&#601;cminin azald&#601;&#305;lmas&#305; m&#601;qs&#601;di il&#601; a&#351;a&#287;&#305;dak&#305; t&#601;dbirl&#601;rin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si n&#601;z&#601;rd&#601; tutulur: <p>2.1. &#304;dar&#601;etm&#601; strukturunun t&#601;kmill&#601;&#351;dirilm&#601;si ARSSC-n&#305;n idar&#601;etm&#601; strukturunun t&#601;kmill&#601;&#351;dirilm&#601;si m&#601;qs&#601;dil&#601; a&#351;a&#287;&#305;dak&#305;lar h&#601;yata ke&#231;iril&#601;c&#601;kdir: su sektorunun restrukturizasiya plan&#305;n&#305;n haz&#305;rlanmas&#305; v&#601; bu m&#601;qs&#601;dl&#601; n&#252;fuzlu m&#601;sl&#601;h&#601;t&#231;i &#351;irk&#601;tin c&#601;lb olunmas&#305;; restrukturizasiya plan&#305; &#231;&#601;r&#231;iv&#601;sind&#601; m&#252;&#601;ssis&#601;, idar&#601; v&#601; t&#601;&#351;kilatlar&#305;n bazas&#305;nda a&#231;&#305;q tipli s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rin yarad&#305;lmas&#305;; restrukturizasiya t&#601;dbirl&#601;ri daxilind&#601; yarad&#305;lm&#305;&#351; a&#231;&#305;q s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rin d&#246;vl&#601;tsizl&#601;&#351;dirm&#601; strategiyas&#305;n&#305;n se&#231;ilm&#601;si; s&#601;hmdar c&#601;miyy&#601;tl&#601;rin uzunm&#252;dd&#601;tli idar&#601;etm&#601;y&#601; verilm&#601;si il&#601; &#601;laq&#601;dar tenderl&#601;rin ke&#231;irilm&#601;si. <p>2.2. Qiym&#601;t v&#601; tarifl&#601;rin t&#601;nziml&#601;nm&#601;si t&#601;dbirl&#601;ri <p>Su t&#601;chizat&#305; sektorunda maliyy&#601; m&#601;nb&#601;l&#601;rind&#601;n m&#601;qs&#601;dy&#246;nl&#252; istifad&#601;ni t&#601;min etm&#601;k v&#601; s&#601;m&#601;r&#601;li y&#305;&#287;&#305;m sisteminin yarad&#305;lmas&#305; &#252;&#231;&#252;n a&#351;a&#287;&#305;dak&#305; istiqam&#601;tl&#601;rd&#601; t&#601;dbirl&#601;rin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si n&#601;z&#601;rd&#601; tutulur: su t&#601;s&#601;rr&#252;fat&#305; sistemind&#601; m&#246;vcud olan tarif d&#601;r&#601;c&#601;l&#601;rinin formala&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; &#252;&#231;&#252;n s&#601;m&#601;r&#601;li d&#246;vl&#601;t t&#601;nziml&#601;nm&#601;sinin apar&#305;lmas&#305;; sat&#305;lan suyun tarifl&#601;rinin t&#601;kmill&#601;&#351;dirilm&#601;si onlar&#305;n yeni diferensial d&#601;r&#601;c&#601;l&#601;rinin t&#601;tbiq edilm&#601;si. <p>2.3. B&#252;dc&#601; t&#601;dbirl&#601;ri D&#246;vl&#601;t b&#252;dc&#601;si il&#601; &#601;laq&#601;l&#601;rin t&#601;nziml&#601;nm&#601;si v&#601; b&#252;dc&#601; v&#601;saitind&#601;n istifad&#601;y&#601; n&#601;zar&#601;tin g&#252;cl&#601;ndirilm&#601;si sah&#601;sind&#601; a&#351;a&#287;&#305;dak&#305; t&#601;dbirl&#601;rin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si n&#601;z&#601;rd&#601; tutulur: b&#252;dc&#601; t&#601;&#351;kilatlar&#305; t&#601;r&#601;find&#601;n su t&#601;chizat&#305;na g&#246;r&#601; &#246;d&#601;ni&#351;in t&#601;min edilm&#601;si; suyun s&#601;m&#601;r&#601;li istifad&#601;si &#252;&#231;&#252;n b&#252;dc&#601; t&#601;&#351;kilatlar&#305;nda su say&#287;aclar&#305;n&#305;n qura&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305;; istifad&#601; haqq&#305;n&#305; &#246;d&#601;m&#601;y&#601;n istehlak&#231;&#305;lara qanunvericiliy&#601; uy&#287;un olaraq suyun verilm&#601;sinin dayand&#305;r&#305;lmas&#305; t&#601;cr&#252;b&#601;sinin t&#601;tbiqi; b&#252;dc&#601; v&#601; s&#601;naye t&#601;&#351;kilatlar&#305;n&#305;n debitor borclar&#305;n&#305;n &#246;d&#601;nilm&#601;sin&#601; ciddi n&#601;zar&#601;t mexanizminin t&#601;tbiq edilm&#601;si; b&#252;dc&#601; t&#601;&#351;kilatlar&#305;n&#305;n sudan istifad&#601;y&#601; g&#246;r&#601; yaranm&#305;&#351; borclar&#305;n&#305;n vergi borclar&#305; il&#601; &#601;v&#601;zl&#601;&#351;dirilm&#601;sin&#601; yol verilm&#601;m&#601;si. 2.4. Texniki t&#601;dbirl&#601;r &#399;m&#601;liyyat x&#601;rcl&#601;rinin azald&#305;lmas&#305;, itkil&#601;rin qar&#351;&#305;s&#305;n&#305;n al&#305;nmas&#305;, k&#601;m&#601;r sisteml&#601;rinin v&#601; qur&#287;ular&#305;n s&#601;m&#601;r&#601;lii&#351;l&#601;m&#601;si v&#601; t&#601;s&#601;rr&#252;fat subyektl&#601;rinin rentabellik s&#601;viyy&#601;sinin art&#305;r&#305;lmas&#305; m&#601;qs&#601;dil&#601; a&#351;a&#287;&#305;dak&#305; texniki t&#601;dbirl&#601;rin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si n&#601;z&#601;rd&#601; tutulur: suyun istifad&#601;sind&#601; israf&#231;&#305;l&#305;&#287;&#305;n qar&#351;&#305;s&#305;n&#305;n al&#305;nmas&#305; v&#601; &#601;m&#601;liyyat x&#601;rcl&#601;rinin azald&#305;lmas&#305; m&#601;qs&#601;di il&#601; say&#287;aclar&#305;n t&#601;tbiqinin geni&#351;l&#601;ndirilm&#601;si; su t&#601;chizat&#305;n&#305;n ax&#351;&#305;la&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; &#252;&#231;&#252;n boru sisteml&#601;rind&#601; itkil&#601;rin aradan qald&#305;r&#305;lmas&#305;; boru k&#601;m&#601;rl&#601;rinin s&#601;m&#601;r&#601;li istifad&#601;si &#252;&#231;&#252;n &#351;&#601;b&#601;k&#601;l&#601;rd&#601; hidravlika sisteml&#601;rinin yax&#351;&#305;la&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305;; sut&#601;mizl&#601;yici, nasos v&#601; kanalizasiya stansiyalar&#305;nda enerji itkil&#601;rinin qar&#351;&#305;s&#305;n&#305;n al&#305;nmas&#305;; texniki xidm&#601;tl&#601;rin yax&#351;&#305;la&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305; v&#601; qur&#287;ular&#305;n istismar m&#252;dd&#601;tinin uzad&#305;lmas&#305;; &#601;m&#601;liyyat x&#601;rcl&#601;rinin azald&#305;lmas&#305; m&#601;qs&#601;dil&#601; ayr&#305;lm&#305;&#351; v&#601;saitin q&#601;na&#601;tl&#601; istifad&#601; olunmas&#305;; i&#351;&#231;i q&#252;vv&#601;sind&#601;n s&#601;m&#601;r&#601;li istifad&#601; olunmas&#305;. <p>2.5. Dig&#601;r t&#601;dbirl&#601;r Dig&#601;r t&#601;dbirl&#601;r sistemin&#601; a&#351;a&#287;&#305;dak&#305;lar daxildir: &#246;d&#601;ni&#351;l&#601;rin y&#305;&#287;&#305;lmas&#305; qaydalar&#305;n&#305;n t&#601;kmill&#601;&#351;dirilm&#601;si; su k&#601;m&#601;rl&#601;ri x&#601;tl&#601;rin&#601; qanunsuz v&#601; qeydiyyatdan ke&#231;m&#601;mi&#351; birl&#601;&#351;m&#601;l&#601;rin qar&#351;&#305;s&#305;n&#305;n al&#305;nmas&#305;; m&#252;hasibat sisteminin v&#601; maliyy&#601; hesabat&#305;n&#305;n beyn&#601;lxalq standartlara uy&#287;unla&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305;; maliyy&#601; menecmentinin v&#601; planla&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305;n&#305;n yax&#351;&#305;la&#351;d&#305;r&#305;lmas&#305;; 2002-ci ild&#601;n ba&#351;layaraq istehlak&#231;&#305;lar&#305;n imtiyazl&#305; t&#601;b&#601;q&#601;l&#601;rin&#601; d&#246;vl&#601;t b&#252;dc&#601;sind&#601;n m&#252;avin&#601;tl&#601;rin verilm&#601;si. <p>2.6. G&#246;zl&#601;nil&#601;n n&#601;tic&#601;l&#601;r Qeyd olunan t&#601;dbirl&#601;rin h&#601;yata ke&#231;irilm&#601;si su istehsal&#305;n&#305;n maya d&#601;y&#601;rinin a&#351;a&#287;&#305; sal&#305;nmas&#305;na, onun sat&#305;&#351;&#305;n&#305; t&#601;nziml&#601;y&#601;n tarifl&#601;rin iqtisadi c&#601;h&#601;td&#601;n &#601;sasland&#305;r&#305;lm&#305;&#351; art&#305;m&#305;na, y&#305;&#287;&#305;m sisteminin t&#601;kmill&#601;&#351;dirilm&#601;sin&#601; v&#601; y&#305;&#287;&#305;m&#305;n s&#601;viyy&#601;sinin &#601;h&#601;miyy&#601;tli d&#601;r&#601;c&#601;d&#601; y&#252;ks&#601;lm&#601;sin&#601; t&#601;sir g&#246;st&#601;r&#601;c&#601;k. ARSSC-nin f&#601;aliyy&#601;ti n&#601;tic&#601;sind&#601; yaranan &#246;hd&#601;likl&#601;rin yerin&#601; yetirilm&#601;sin&#601;, x&#252;susil&#601; beyn&#601;lxalq maliyy&#601; t&#601;&#351;kilatlar&#305;na kreditin vaxt&#305;nda qaytar&#305;lmas&#305;na, d&#246;vl&#601;t b&#252;dc&#601;sin&#601; v&#601; enerji x&#601;rcl&#601;rin&#601; g&#246;r&#601; borclar&#305;n&#305;n &#246;d&#601;nilm&#601;sin&#601; imkan yaradacaqd&#305;r. <p>3. T&#601;dbirl&#601;r plan&#305;n&#305;n t&#601;qvimi <P></P> </FONT> <DIR><I> <P></P></I></DIR></BODY></HTML>